Skip to content

Glossary — English / नेपाली

Corrections and additions are welcome as pull requests (see community/translations/).

English नेपाली Note
data तथ्याङ्क / डेटा
variable चर
numerical data सङ्ख्यात्मक तथ्याङ्क
categorical data वर्गीय तथ्याङ्क
row पङ्क्ति
column स्तम्भ
unit (of measurement) एकाइ
table तालिका
survey सर्वेक्षण
sample नमुना
population समष्टि (जनसङ्ख्या) statistics sense: समष्टि
bias पूर्वाग्रह / झुकाव
consent सहमति
tally ट्याली / गणना चिह्न
frequency बारम्बारता
mean मध्यक (औसत)
median मध्यिका
mode बहुलक
range विस्तार
outlier अपवादात्मक मान
bar chart स्तम्भचित्र
pie chart वृत्तचित्र (पाई चार्ट)
line graph रेखाचित्र
dot plot बिन्दुचित्र
histogram आयतचित्र (हिस्टोग्राम)
scatter plot छरिएको बिन्दुचित्र
correlation सहसम्बन्ध
rate दर
percentage प्रतिशत
per capita प्रतिव्यक्ति
missing value हराएको मान
cleaning (data) तथ्याङ्क सफाइ
database डाटाबेस
query क्वेरी (प्रश्न)
key कुञ्जी
join जोड्नु (जोइन)
group समूह
claim दाबी
evidence प्रमाण
reasoning तर्क
privacy गोपनीयता
fairness निष्पक्षता
model मोडेल
prediction पूर्वानुमान
training data तालिम तथ्याङ्क
test data परीक्षण तथ्याङ्क
confidence interval विश्वास अन्तराल
trend प्रवृत्ति
seasonality मौसमी ढाँचा
dashboard ड्यासबोर्ड
ethics नैतिकता

Added in the 2026-10 book edition

Terms used in the expanded chapters. Nepali entries marked † are working translations or transliterations awaiting review by a Nepali-language editor; suggestions are welcome.

English नेपाली Note
variable (categorical / numerical) चर (वर्गीय / सङ्ख्यात्मक) G8 U1
ordinal क्रमसूचक ordered categories
identifier (ID) पहिचान सङ्केत † e.g. student_code
census जनगणना counts everyone
statistical question तथ्याङ्कीय प्रश्न † G8 U2
random sample अनियमित नमुना / यादृच्छिक नमुना
convenience sample सुविधाजनक नमुना †
leading question निर्देशित प्रश्न †
anonymous / anonymise बेनामी / बेनामी बनाउनु
relative frequency सापेक्ष बारम्बारता
class (interval) वर्गान्तर grouped data
tidy table व्यवस्थित तालिका †
skewed विषम (स्क्यु)
spread / variability फैलावट / परिवर्तनशीलता
percentage point प्रतिशत अङ्क ≠ percent change
percent change प्रतिशत परिवर्तन
numerator / denominator अंश / हर
ratio अनुपात
weighted average भारित औसत
growth rate वृद्धि दर
index number सूचकाङ्क e.g. consumer price index
formula / function सूत्र / फलन
pivot table पिभट तालिका †
error code त्रुटि सङ्केत † e.g. −999
duplicate दोहोरो
lookup table सन्दर्भ तालिका †
Bikram Sambat (BS) विक्रम संवत् (वि.सं.)
fiscal year आर्थिक वर्ष Shrawan–Asar
cleaning log सफाइ अभिलेख †
list / loop सूची / लूप (दोहोरिने क्रम) † Python
function (programming) फङ्सन / कार्य †
error message त्रुटि सन्देश
quartile चतुर्थांश
interquartile range अन्तर्चतुर्थांश विस्तार
box plot बक्स प्लट †
standard deviation मानक विचलन
variance प्रसरण
z-score z-अङ्क †
distribution वितरण
residual अवशेष
slope / intercept ढलान / अन्तःखण्ड
least squares न्यूनतम वर्ग
regression प्रतिगमन
confounder भ्रमित गर्ने चर † third variable
causation कारणता
experiment (randomised) प्रयोग (अनियमित वितरणसहित) †
anomaly विचलन
baseline आधार रेखा
rolling mean चलायमान औसत
feature / label विशेषता / लेबल (लक्ष्य) † ML
accuracy शुद्धता
overfitting अति-मिलान †
k-nearest neighbours k-निकटतम छिमेकी †
artificial intelligence कृत्रिम बुद्धिमत्ता
hallucination (AI) भ्रमपूर्ण उत्तर †
bootstrap बुटस्ट्र्याप (पुनर्नमुना) †
sampling variation नमुना भिन्नता †
standard error मानक त्रुटि
hypothesis / null hypothesis परिकल्पना / शून्य परिकल्पना
p-value p-मान
statistically significant तथ्याङ्कीय रूपमा अर्थपूर्ण
effect size प्रभावको आकार †
seasonal index मौसमी सूचकाङ्क †
autocorrelation स्वसहसम्बन्ध
latitude / longitude अक्षांश / देशान्तर
choropleth map रङ्गीन क्षेत्र नक्सा (कोरोप्लेथ) †
licence / attribution इजाजतपत्र / श्रेय
reproducible पुनरुत्पादनयोग्य
version control (Git) संस्करण नियन्त्रण
seed (random) बीउ (सिड) †
validation set प्रमाणीकरण समूह †
cross-validation क्रस-प्रमाणीकरण †
data leakage तथ्याङ्क चुहावट †
logistic regression लजिस्टिक प्रतिगमन †
probability / odds सम्भाव्यता / सम्भावना अनुपात †
threshold सीमा (थ्रेसहोल्ड)
confusion matrix भ्रम म्याट्रिक्स †
precision / recall परिशुद्धता / पुनःप्राप्ति †
false positive / false negative झूटो सकारात्मक / झूटो नकारात्मक
bias (model) / fairness audit पूर्वाग्रह / निष्पक्षता लेखापरीक्षण †
proxy (variable) प्रतिनिधि चर †
one-hot encoding वन-हट सङ्केतन †
feature engineering विशेषता निर्माण †
action title सन्देश शीर्षक †
memo ज्ञापन (मेमो)
client / stakeholder ग्राहक / सरोकारवाला
data agreement तथ्याङ्क सम्झौता
model card मोडेल कार्ड †